ຄິດຂະໜາດລະບົບໂຊລາເຊວ: ຈາກໃບບິນ kWh ໄປຫາ kWp, ແບັດ ແລະ Inverter

"ພວກເຮົາຢາກໄດ້ 10 kW" ແມ່ນ 10 kW ຂອງຫຍັງ?

ຄຳຂໍທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຮັບເລື້ອຍທີ່ສຸດ ແມ່ນຕົວເລກດຽວ: "ຢາກໄດ້ 10 kW". ແຕ່ຕົວເລກນັ້ນອາດໝາຍເຖິງຂະໜາດແຜງ, ຂະໜາດ Inverter, ຂະໜາດແບັດ ຫຼື load ສູງສຸດຂອງອາຄານ, ເຊິ່ງເປັນສີ່ຢ່າງທີ່ຕ່າງກັນ. ຄູ່ມືນີ້ສະແດງວິທີທີ່ພວກເຮົາຄິດຂະໜາດແທ້ ຈາກຂໍ້ມູນທີ່ທ່ານມີຢູ່ແລ້ວ: ໃບບິນຄ່າໄຟ ແລະ ຮູບແບບການໃຊ້ໄຟໃນມື້ໜຶ່ງ.

ຫົກຄຳທີ່ຕ້ອງແຍກໃຫ້ອອກ

• kW: ກຳລັງໄຟໃນຂະນະໃດໜຶ່ງ. ແອຣ໌ 1.5 kW ດຶງໄຟ 1.5 kW ຂະນະທີ່ຄອມເພຣສເຊີເຮັດວຽກ.
• kWh: ພະລັງງານ, ຄືຕົວເລກທີ່ຢູ່ໃນໃບບິນ. 1.5 kW ເປັນເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ = 3 kWh.
• kWp: ກຳລັງສູງສຸດຂອງແຜງໃນສະພາບທົດສອບມາດຕະຖານ (STC). ແຜງ 20 ແຜ່ນ ແຜ່ນລະ 600 W = 12 kWp.
• Peak sun hours (PSH): ຈຳນວນຊົ່ວໂມງທີ່ທຽບເທົ່າແສງແດດເຕັມ 1,000 W/m² ໃນມື້ໜຶ່ງ. ໃນລາວ ແລະ ໄທ ສະເລ່ຍປະມານ 4.5–5.5 ຕໍ່ມື້, ຕ່ຳກວ່ານັ້ນໃນລະດູຝົນ.
• Performance ratio (PR): ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຫຼັງຫັກການສູນເສຍຈາກຄວາມຮ້ອນ, ຂີ້ຝຸ່ນ, ສາຍໄຟ ແລະ Inverter. ໃນສະພາບຮ້ອນ ແລະ ມີຝຸ່ນ ພວກເຮົາມັກໃຊ້ປະມານ 0.75–0.80.
• DC/AC ratio: kWp ຂອງແຜງ ຫານດ້ວຍ kW ຂອງ Inverter. ສ່ວນຫຼາຍຢູ່ປະມານ 1.1–1.3.

ສູດດຽວທີ່ໃຊ້ທຸກຄັ້ງ

ພະລັງງານຕໍ່ມື້ (kWh) ≈ kWp × PSH × PR

ຖ້າໃຊ້ PSH 4.5 ແລະ PR 0.75, ແຜງ 1 kWp ໃຫ້ພະລັງງານປະມານ 3.4 kWh ຕໍ່ມື້. ຖ້າ PSH 5.5 ແລະ PR 0.80 ຈະໄດ້ປະມານ 4.4 kWh. ສະນັ້ນ ຊ່ວງທີ່ສົມເຫດສົມຜົນແມ່ນປະມານ 3.4–4.4 kWh ຕໍ່ kWp ຕໍ່ມື້, ແລະ ຕ່ຳກວ່ານັ້ນໃນເດືອນທີ່ຝົນຕົກຫຼາຍ. ນີ້ແມ່ນການຄາດຄະເນເພື່ອອອກແບບ, ບໍ່ແມ່ນການຮັບປະກັນຜົນຜະລິດ. ສະພາບອາກາດແຕ່ລະປີບໍ່ຄືກັນ.

ຂັ້ນຕອນທີ 1: ອ່ານໃບບິນໃຫ້ຖືກ

ຂໍໃບບິນ 12 ເດືອນ ຖ້າເປັນໄປໄດ້. ສາມເດືອນທີ່ຮ້ອນທີ່ສຸດ (ມີນາ ຫາ ພຶດສະພາ) ມັກຈະໃຊ້ໄຟສູງສຸດເພາະແອຣ໌. ຈາກນັ້ນຖາມວ່າ ໄຟສ່ວນໃດໃຊ້ໃນຕອນກາງເວັນ. ໃບບິນບໍ່ໄດ້ບອກ. ສຳລັບອາຄານທຸລະກິດ ທາງທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນຕິດເຄື່ອງບັນທຶກພະລັງງານ (energy logger) ຢູ່ຕູ້ໄຟຫຼັກ 7 ມື້ ເພື່ອເຫັນ load ທຸກ 15 ນາທີ. ຖ້າບໍ່ມີ, ໃຫ້ຍ່າງເບິ່ງອາຄານ ແລະ ລາຍຊື່ເຄື່ອງທີ່ເປີດໃນຊ່ວງ 8:00–17:00.

ຕົວຢ່າງທີ 1: ຫ້ອງການ on-grid ທີ່ໃຊ້ໄຟກາງເວັນ

ຂໍ້ມູນ: ຫ້ອງການເຮັດວຽກ ຈັນ ຫາ ເສົາ, ໃບບິນສະເລ່ຍ 3,000 kWh/ເດືອນ. Logger ສະແດງວ່າປະມານ 70% ໃຊ້ໃນເວລາ 8:00–17:00.

1. ພະລັງງານກາງເວັນຕໍ່ມື້ເຮັດວຽກ: 3,000 × 0.70 ÷ 26 ≈ 81 kWh
2. Load ສະເລ່ຍກາງເວັນ: 81 ÷ 9 ຊົ່ວໂມງ ≈ 9 kW (ຕອນບ່າຍສູງກວ່າ, ຕອນເຊົ້າຕ່ຳກວ່າ)
3. ເປົ້າໝາຍ: ໃຊ້ໄຟໂຊລາເອງເກືອບທັງໝົດ, ບໍ່ສົ່ງໄຟອອກ (zero-export)
4. ທົດລອງ 12 kWp: ພະລັງງານຕໍ່ມື້ ≈ 12 × 4.5 × 0.78 ≈ 42 kWh. ຕອນທ່ຽງ ແຜງ 12 kWp ໃນອາກາດຮ້ອນ ມັກຈ່າຍໄດ້ຈິງປະມານ 8.5–9.5 kW, ໃກ້ຄຽງກັບ load ກາງເວັນ.
5. Inverter: 10 kW, DC/AC ≈ 1.2

ຜົນ: ໂຊລາຄຸມພະລັງງານກາງເວັນໄດ້ປະມານເຄິ່ງໜຶ່ງ, ແລະ ເກືອບທຸກ kWh ຖືກໃຊ້ໃນອາຄານ. ຖ້າເພີ່ມເປັນ 20 kWp, ວັນອາທິດ ແລະ ວັນພັກ ທີ່ load ຕ່ຳ zero-export ຈະຕັດກຳລັງຜະລິດຖິ້ມຫຼາຍ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ພວກເຮົາຄິດຂະໜາດຕາມ load ກາງເວັນ ບໍ່ແມ່ນຕາມໃບບິນທັງເດືອນ.

ຕົວຢ່າງທີ 2: ເຮືອນ hybrid ທີ່ຕ້ອງການໄຟສຳຮອງຕອນແລງ

ຂໍ້ມູນ: ເຮືອນໃຊ້ໄຟປະມານ 450 kWh/ເດືອນ (ປະມານ 15 kWh/ມື້). ໄຟດັບເລື້ອຍຕອນ 18:00–22:00. ຢາກໃຫ້ເຄື່ອງສຳຄັນເຮັດວຽກ 4 ຊົ່ວໂມງ.

ລາຍການ load ສຳຮອງ:

1. ພະລັງງານທີ່ຕ້ອງການ: 0.56 kW × 4 ຊົ່ວໂມງ ≈ 2.2 kWh
2. ຫານດ້ວຍ DoD ທີ່ໃຊ້ໄດ້ (0.9) ແລະ ປະສິດທິພາບ Inverter (0.9): 2.2 ÷ 0.81 ≈ 2.8 kWh
3. ເຜື່ອແບັດເສື່ອມຕາມອາຍຸ ແລະ ຄືນທີ່ໃຊ້ຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ: ເລືອກແບັດ LiFePO4 ປະມານ 5 kWh
4. Inverter hybrid: 5 kW ພໍສຳລັບກະແສກະຊາກຕອນຕູ້ເຢັນເລີ່ມເຮັດວຽກ ແລະ ເຄື່ອງອື່ນໆ ຕອນກາງເວັນ
5. ແຜງ: 5 kWp ໃຫ້ປະມານ 17 kWh/ມື້ ໃນມື້ແດດດີ, ພໍສຳລັບໃຊ້ກາງເວັນ ແລະ ສາກແບັດຄືນໃຫ້ເຕັມ

ຢາກໃຫ້ແອຣ໌ເຮັດວຽກຕອນໄຟດັບນຳ? ແອຣ໌ 1 ໜ່ວຍ (ປະມານ 1 kW ສະເລ່ຍ) ຕື່ມອີກ 4 kWh ຕໍ່ 4 ຊົ່ວໂມງ. ຂະໜາດແບັດຈະເກືອບສອງເທົ່າ. ຄິດໄລ່ເວລາສຳຮອງຂອງ load ອື່ນໄດ້ດ້ວຍ ເຄື່ອງຄິດໄລ່ເວລາສຳຮອງໄຟ UPS ຂອງພວກເຮົາ ເຊິ່ງໃຊ້ຫຼັກການດຽວກັນ.

ຕົວຢ່າງທີ 3: ສຸກສາລາ off-grid

ຂໍ້ມູນ: ບໍ່ມີ grid. ໃຊ້ໄຟແສງສະຫວ່າງ, ຕູ້ເຢັນເກັບຢາ, ຄອມພິວເຕີໂນດບຸກ, ອຸປະກອນອິນເຕີເນັດ ແລະ ພັດລົມ.

1. ເພີ່ມການສູນເສຍຂອງແບັດ ແລະ Inverter (ປະມານ 15%): 2.9 ÷ 0.85 ≈ 3.4 kWh/ມື້
2. ອອກແບບແຜງຕາມເດືອນທີ່ຝົນຕົກຫຼາຍທີ່ສຸດ. ສົມມຸດ PSH ແບບລະມັດລະວັງ ເຊັ່ນ 3.5 ແລະ PR 0.75: 3.4 ÷ (3.5 × 0.75) ≈ 1.3 kWp. ເລືອກ 2 kWp ເພື່ອສາກແບັດຄືນໄດ້ຫຼັງມື້ຟ້າມືດ.
3. ແບັດ: 2 ມື້ສຳຮອງ: 2.9 × 2 ÷ 0.8 (DoD) ≈ 7.3 kWh → ເລືອກປະມານ 7.5–10 kWh
4. Inverter off-grid: 3 kW ພໍສຳລັບ load ທັງໝົດ ແລະ ກະແສກະຊາກຂອງຕູ້ເຢັນ

ຢູ່ສະຖານທີ່ແບບນີ້ ພວກເຮົາມັກແນະນຳຂົ້ວຕໍ່ເຄື່ອງປັ່ນໄຟນ້ອຍໄວ້ ເພື່ອສາກແບັດເມື່ອຝົນຕົກຕິດຕໍ່ກັນດົນກວ່າທີ່ອອກແບບໄວ້.

ຂັ້ນຕອນທີ 2: ກວດກາຫຼັງຄາ

• ພື້ນທີ່: ແຜງລຸ້ນປັດຈຸບັນ ຂະໜາດປະມານ 2.0–2.8 m² ຕໍ່ແຜ່ນ. ເທິງຫຼັງຄາສັງກະສີ ໃຫ້ຄິດປະມານ 5–7 m² ຕໍ່ kWp ລວມຊ່ອງຫວ່າງ ແລະ ທາງຍ່າງ. ຫຼັງຄາພື້ນຮາບທີ່ຕັ້ງແຜງເປັນແຖວອຽງ ຕ້ອງໃຊ້ພື້ນທີ່ຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ແຖວໜ້າບັງແດດແຖວຫຼັງ.
• ນ້ຳໜັກ: ແຜງລວມໂຄງຍຶດ ມັກເພີ່ມນ້ຳໜັກປະມານ 12–15 kg/m². ໂຄງຫຼັງຄາເກົ່າ ຕ້ອງໃຫ້ວິສະວະກອນກວດກາກ່ອນ.
• ທິດ ແລະ ມຸມອຽງ: ໃນລາວ ການຫັນໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້ ອຽງປະມານ 10–15° ໃຫ້ຜົນດີ. ທິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ ກໍໃຊ້ໄດ້ ແຕ່ຜົນຜະລິດຕໍ່ມື້ຕ່ຳລົງເລັກນ້ອຍ. ຢ່າໃຫ້ມຸມອຽງຕ່ຳກວ່າປະມານ 10° ເພາະຝົນຈະລ້າງຂີ້ຝຸ່ນອອກໄດ້ບໍ່ດີ.
• ຮົ່ມ: ເສົາອາກາດ, ຖັງນ້ຳ, ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ອາຄານຂ້າງໆ. ຮົ່ມນ້ອຍເທິງແຜງແຜ່ນດຽວ ອາດຫຼຸດຜົນຜະລິດຂອງທັງ string ໄດ້.

ຂັ້ນຕອນທີ 3: ຈັບຄູ່ແຜງກັບ Inverter

ສຳລັບແຕ່ລະ string, ແຮງດັນວົງຈອນເປີດ (Voc) ໃນມື້ທີ່ໜາວທີ່ສຸດ ຕ້ອງຕ່ຳກວ່າແຮງດັນ DC ສູງສຸດຂອງ Inverter. Voc ເພີ່ມຂຶ້ນເມື່ອອາກາດເຢັນ, ສະນັ້ນໃຊ້ອຸນຫະພູມຕ່ຳສຸດຂອງສະຖານທີ່ (ເຂດພູພາກເໜືອຂອງລາວ ຕອນເຊົ້າລະດູໜາວ ອາດເຢັນຫຼາຍ) ກັບຄ່າ temperature coefficient ຂອງ Voc ໃນ datasheet. ໃນທາງກັບກັນ, ແຮງດັນເຮັດວຽກ (Vmp) ຕອນຮ້ອນທີ່ສຸດ ຕ້ອງຍັງຢູ່ໃນຊ່ວງ MPPT ຂອງ Inverter. ກະແສຂອງແຜງລຸ້ນໃໝ່ສູງຂຶ້ນ, ຈຶ່ງຕ້ອງກວດກາກະແສສູງສຸດຕໍ່ MPPT ນຳ.

ຄວາມຜິດພາດທີ່ພົບເລື້ອຍ

1. ຄິດຂະໜາດຈາກໃບບິນທັງເດືອນ ໂດຍບໍ່ເບິ່ງວ່າໃຊ້ໄຟຕອນໃດ.
2. ໃຊ້ PSH ຂອງເດືອນທີ່ດີທີ່ສຸດ ແລ້ວສັນຍາວ່າໄດ້ໄຟເທົ່ານັ້ນທຸກມື້.
3. ລືມວ່າ zero-export ຕັດຜົນຜະລິດຖິ້ມໃນວັນທີ່ load ຕ່ຳ.
4. ຄິດແບັດຈາກ kWh ທີ່ຂຽນເທິງປ້າຍ ໂດຍບໍ່ຫັກ DoD ແລະ ການສູນເສຍ.
5. ລືມກວດກາ Voc ຕອນເຊົ້າທີ່ໜາວ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ Inverter ເສຍຫາຍໄດ້.

ພວກເຮົາຊ່ວຍຫຍັງໄດ້

ທີມງານຂອງພວກເຮົາ ເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານຈາກໄທ ທີ່ໄດ້ອອກແບບ ແລະ ຕິດຕັ້ງໂຊລາເຊວແລ້ວຫຼາຍກວ່າ 5 MW ໃນປະເທດໄທ. ສຳລັບແຕ່ລະວຽກ ພວກເຮົາກວດກາສະຖານທີ່, ວິເຄາະໃບບິນ ແລະ load, ກວດກາຮົ່ມ ແລະ ໂຄງຫຼັງຄາ, ແລ້ວອອກແບບການຈັດ string, ແຜນຜັງໄຟຟ້າ (single-line diagram) ແລະ ຄາດຄະເນຜົນຜະລິດ ພ້ອມລາຍການອຸປະກອນທີ່ລະບຸຍີ່ຫໍ້ ແລະ ລຸ້ນ. ສົ່ງໃບບິນ 3–12 ເດືອນ ແລະ ຮູບຫຼັງຄາມາໃຫ້ພວກເຮົາ, ພວກເຮົາຈະຄິດຂະໜາດເບື້ອງຕົ້ນໃຫ້ເບິ່ງ. ຖ້າຍັງບໍ່ແນ່ໃຈວ່າຈະເລືອກລະບົບແບບໃດ, ອ່ານ on-grid, hybrid ຫຼື off-grid ກ່ອນ, ຫຼື ເບິ່ງ ລະບົບສຳລັບທຸລະກິດ ແລະ ໂຮງງານ.