วางแผน Subnet และ VLAN
ใส่เครือข่ายหลักและจำนวนอุปกรณ์ของแต่ละ VLAN ได้แผน subnet ที่ไม่ทับกัน พร้อม gateway ช่วง IP ที่ใช้ได้ broadcast และค่าเผื่อขยาย คัดลอกเป็นตารางได้
บล็อก IP ที่จะแบ่งให้ทุก VLAN เช่น 10.10.0.0/16 หรือ 192.168.0.0/22
30% เหมาะกับองค์กรทั่วไป การแก้ subnet ภายหลังยากกว่าการเผื่อไว้ตั้งแต่ต้น
รายการ VLAN
ใส่จำนวนอุปกรณ์ที่จะต่อเข้าแต่ละ VLAN ในวันนี้ ค่าเผื่อขยายจะถูกบวกให้อัตโนมัติ
ผลการคำนวณ
IP ที่จัดสรรแล้ว
560จากทั้งหมด 65,536
จำนวน VLAN
6
IP ที่ยังเหลือ
64,976
Subnet ใหญ่สุด
/24
เครือข่ายหลัก (base network)
/16
แผน IP ของแต่ละ VLAN
จัดจาก subnet ใหญ่สุดไปเล็กสุด เพื่อไม่ให้มีช่องว่างและไม่ทับกัน
| VLAN | ชื่อ | ต้องการ | Network | Subnet mask | Gateway | ช่วง IP ที่ใช้ได้ | Broadcast | ใช้ได้ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 30 | Wi-Fi แขก | 196 | 10.10.0.0/24 | 255.255.255.0 | 10.10.0.1 | 10.10.0.1 – 10.10.0.254 | 10.10.0.255 | 254 |
| 10 | สำนักงาน | 79 | 10.10.1.0/25 | 255.255.255.128 | 10.10.1.1 | 10.10.1.1 – 10.10.1.126 | 10.10.1.127 | 126 |
| 20 | กล้อง CCTV | 53 | 10.10.1.128/26 | 255.255.255.192 | 10.10.1.129 | 10.10.1.129 – 10.10.1.190 | 10.10.1.191 | 62 |
| 50 | โทรศัพท์ VoIP | 40 | 10.10.1.192/26 | 255.255.255.192 | 10.10.1.193 | 10.10.1.193 – 10.10.1.254 | 10.10.1.255 | 62 |
| 40 | เซิร์ฟเวอร์ | 27 | 10.10.2.0/27 | 255.255.255.224 | 10.10.2.1 | 10.10.2.1 – 10.10.2.30 | 10.10.2.31 | 30 |
| 99 | จัดการอุปกรณ์ (Management) | 14 | 10.10.2.32/28 | 255.255.255.240 | 10.10.2.33 | 10.10.2.33 – 10.10.2.46 | 10.10.2.47 | 14 |
เราคำนวณอย่างไร
1. จำนวนที่ต้องการ = จำนวนอุปกรณ์ × (1 + ค่าเผื่อขยาย) ปัดขึ้น แล้วบวก 1 สำหรับ gateway
2. เลือก prefix ที่เล็กที่สุดที่พอ: IP ที่ใช้ได้ = 2^(32 − prefix) − 2 (หัก network และ broadcast) เล็กสุดที่ใช้คือ /30
3. จัด subnet แบบ VLSM: เรียงจากใหญ่ไปเล็ก แล้ววางต่อกันจากต้นเครือข่ายหลัก เมื่อเรียงแบบนี้ ทุก subnet จะเริ่มที่ขอบของขนาดตัวเองเสมอ จึงไม่ทับกัน
4. Gateway = IP แรกที่ใช้ได้ (network + 1) "ช่วง IP ที่ใช้ได้" นับจาก gateway ถึง broadcast − 1 ดังนั้นอุปกรณ์ใช้ได้ = ใช้ได้ − 1
5. ถ้าใช้ DHCP ให้กัน IP ไว้ส่วนหนึ่งสำหรับอุปกรณ์ที่ใช้ IP คงที่ (switch, AP, เครื่องพิมพ์, NVR) ที่ต้นหรือท้ายช่วง
ผลลัพธ์นี้เป็นเพียงการประมาณการเบื้องต้นเพื่อช่วยวางแผนและตั้งงบประมาณ วิศวกรของเราจะตรวจสอบและยืนยันที่หน้างานจริงก่อนออกแบบและเสนออุปกรณ์
หลักการคำนวณเดียวกับที่วิศวกรของเราใช้ในแบบร่างแรก ใช้ตั้งงบได้ แต่ตัวเลขสุดท้ายต้องมาจากการสำรวจหน้างาน
วิธีใช้และอ่านผล
ต้องใส่อะไร และหาตัวเลขแต่ละตัวได้จากไหน
เครื่องมือต้องการสามอย่าง: บล็อกที่อยู่ IP หนึ่งก้อนสำหรับทั้งไซต์ รายการ VLAN พร้อมจำนวนอุปกรณ์ในแต่ละ VLAN และค่าเผื่อสำหรับการขยาย
- เครือข่ายหลัก (base network) บล็อกที่อยู่ที่จะแบ่ง เขียนแบบ 10.10.0.0/16 หรือ 192.168.0.0/22 ถ้าเป็นไซต์ที่มีอยู่แล้ว ดูที่หน้า LAN ของเราเตอร์หรือไฟร์วอลล์และช่วง DHCP ถ้าเป็นไซต์ใหม่ ให้เลือกช่วง private (10.x.x.x, 172.16–31.x.x หรือ 192.168.x.x) prefix ต้องอยู่ระหว่าง /8 ถึง /30
- จำนวนอุปกรณ์ อุปกรณ์ในแต่ละ VLAN ณ วันนี้ นับได้จากรายการ DHCP lease บนเราเตอร์ รายชื่อกล้องบน NVR รายชื่อโทรศัพท์บน IP-PBX และรายการ access point บนตัวควบคุม Wi-Fi อย่าลืมเครื่องพิมพ์ สวิตช์ และตัวควบคุมประตู สำหรับ Wi-Fi แขก ให้ใช้จำนวนผู้ใช้ที่เชื่อมต่อพร้อมกันสูงสุดจากตัวควบคุม ไม่ใช่จำนวนห้องหรือที่นั่ง
- VLAN ID ตัวเลขใดก็ได้ตั้งแต่ 1 ถึง 4094 เครื่องมือจะเตือนเมื่อมีเลขซ้ำ และเมื่อใช้ VLAN 1 ซึ่งเป็น VLAN ค่าเริ่มต้นของทุกสวิตช์
- เผื่อการขยาย ค่าเริ่มต้น 30% การเผื่อพื้นที่ไว้ตอนนี้ถูกกว่าการเปลี่ยนเลข IP ของกล้องและเครื่องพิมพ์ในอีกสองปีมาก
เครื่องมือกำหนดขนาดและวางแต่ละ subnet อย่างไร
- จำนวนที่อยู่ที่ต้องการ = จำนวนอุปกรณ์ × (1 + ค่าเผื่อ) ปัดขึ้น แล้วบวก 1 สำหรับ gateway
- แต่ละ VLAN ได้ subnet ที่เล็กที่สุดซึ่งจำนวนที่ใช้ได้ 2^(32 − prefix) − 2 ครอบคลุมตัวเลขนั้น
- เรียง subnet จากใหญ่ไปเล็ก แล้ววางต่อกันตั้งแต่ต้นของเครือข่ายหลัก (VLSM) ด้วยลำดับนี้แต่ละ subnet จะเริ่มที่ขอบบล็อกของตัวเอง จึงไม่มีอันไหนทับกัน subnet ที่ขนาดเท่ากันจะคงลำดับตามแถวที่คุณใส่
- gateway คือที่อยู่แรกที่ใช้ได้ ช่วง IP ที่ใช้ได้เริ่มจาก gateway ไปจนถึงที่อยู่ก่อน broadcast ดังนั้นที่อยู่ที่เหลือให้อุปกรณ์คือ จำนวนที่ใช้ได้ − 1
| Prefix | Subnet mask | ขนาดบล็อก | ใช้ได้ | อุปกรณ์หลังหัก gateway |
|---|---|---|---|---|
| /28 | 255.255.255.240 | 16 | 14 | 13 |
| /27 | 255.255.255.224 | 32 | 30 | 29 |
| /26 | 255.255.255.192 | 64 | 62 | 61 |
| /25 | 255.255.255.128 | 128 | 126 | 125 |
| /24 | 255.255.255.0 | 256 | 254 | 253 |
| /23 | 255.255.254.0 | 512 | 510 | 509 |
| /22 | 255.255.252.0 | 1,024 | 1,022 | 1,021 |
ตัวเลขใหญ่ในผลลัพธ์คือ "IP ที่จัดสรรแล้ว" เทียบกับขนาดเครือข่ายหลัก "IP ที่ยังเหลือ" คือส่วนที่เหลือไว้สำหรับ VLAN ในอนาคต ถ้าแผนไม่พอ VLAN ที่ไม่มีที่ลงจะแสดงเป็นสีแดง ให้ใช้ prefix ที่สั้นลงหรือลดจำนวนอุปกรณ์ ค่าเผื่อเป็นส่วนเผื่อเพียงอย่างเดียว เครื่องมือไม่ได้กันบล็อกไว้ให้อุปกรณ์ IP คงที่ คุณต้องกันเองในแต่ละช่วง
ตัวอย่างคำนวณ: สำนักงานและโกดังบน 192.168.0.0/22
สำนักงานที่มีโกดังในเวียงจันทน์ เครือข่ายหลัก 192.168.0.0/22 (1,024 ที่อยู่) ใช้หกแถวที่ตั้งไว้และเผื่อ 30%
| VLAN | อุปกรณ์ | ต้องการ | Subnet | Gateway | ใช้ได้ |
|---|---|---|---|---|---|
| 30 Wi-Fi แขก | 150 | 196 | 192.168.0.0/24 | 192.168.0.1 | 254 |
| 10 สำนักงาน | 60 | 79 | 192.168.1.0/25 | 192.168.1.1 | 126 |
| 20 กล้อง CCTV | 40 | 53 | 192.168.1.128/26 | 192.168.1.129 | 62 |
| 50 โทรศัพท์ VoIP | 30 | 40 | 192.168.1.192/26 | 192.168.1.193 | 62 |
| 40 เซิร์ฟเวอร์ | 20 | 27 | 192.168.2.0/27 | 192.168.2.1 | 30 |
| 99 จัดการอุปกรณ์ | 10 | 14 | 192.168.2.32/28 | 192.168.2.33 | 14 |
วิธีคิด: 150 × 1.3 = 195 บวก 1 = 196 มากกว่า /25 (126) จึงได้ /24 ส่วน 60 × 1.3 = 78 บวก 1 = 79 ได้ /25 ส่วน 40 × 1.3 = 52 บวก 1 = 53 ได้ /26 ส่วน 30 × 1.3 = 39 บวก 1 = 40 ได้ /26 เช่นกัน ส่วน 20 × 1.3 = 26 บวก 1 = 27 ได้ /27 และ 10 × 1.3 = 13 บวก 1 = 14 เท่ากับ 14 ที่อยู่ที่ใช้ได้ของ /28 พอดี เหลือให้อุปกรณ์ 13 ที่อยู่
จัดสรรแล้ว: 256 + 128 + 64 + 64 + 32 + 16 = 560 จาก 1,024 เหลือ 464 ตรวจซ้ำตามบล็อก: แขกจบที่ .0.255 สำนักงานที่ .1.127 CCTV ที่ .1.191 VoIP ที่ .1.255 เซิร์ฟเวอร์ที่ .2.31 จัดการอุปกรณ์ที่ .2.47 คือ 2 บล็อก /24 เต็ม (512) บวก 48 = 560
ลองลดเครือข่ายหลักเหลือ /23 (512) สี่ VLAN แรกใช้ 256 + 128 + 64 + 64 = 512 พอดี เซิร์ฟเวอร์และจัดการอุปกรณ์จึงไม่มีที่ลงและถูกแจ้งเตือน ถ้ากลับไปใช้ /22 แต่ตั้งค่าเผื่อเป็น 0% สำนักงานจะต้องการแค่ 61 ได้ /26 ที่เหลือว่างเพียงที่อยู่เดียว นี่คือเหตุผลที่เราคงค่าเผื่อไว้
นำแผนไปตั้งค่าสวิตช์และไฟร์วอลล์
- ตั้ง gateway แต่ละตัวบนไฟร์วอลล์หรือสวิตช์ layer 3 แล้วเขียนกฎระหว่าง VLAN VLAN จะแยกทราฟฟิกได้จริงก็ต่อเมื่อเราเตอร์ไม่ปล่อยให้ทุก VLAN คุยกันหมด ดู พื้นฐาน VLAN สำหรับธุรกิจ
- Wi-Fi แขกให้ออกอินเทอร์เน็ตได้อย่างเดียว และเปิด client isolation บน access point รายละเอียดใน ความปลอดภัย Wi-Fi, WPA3 และการแยกเครือข่ายแขก
- กล้อง CCTV คุยกับ NVR เท่านั้น
- กันบล็อกเล็กๆ ในแต่ละช่วงไว้ให้อุปกรณ์ IP คงที่ (สวิตช์ access point เครื่องพิมพ์ NVR) และไม่ให้ DHCP แจกในช่วงนั้น
ข้อผิดพลาดที่เราเจอบ่อยในไซต์ที่ลาว
- ใช้ 192.168.1.0/24 วงเดียวแบนๆ ทั้งหมด กล้อง แขก และเครื่องฝ่ายบัญชีอยู่ใน broadcast domain เดียวกัน
- สาขาใช้ 192.168.1.0/24 ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับเราเตอร์บ้านส่วนใหญ่ พนักงานที่ต่อ VPN จากบ้านจึงเข้าระบบสำนักงานไม่ได้
- ตั้ง VLAN บนสวิตช์แล้ว แต่เราเตอร์มีกฎ "allow all" การแยกจึงมีแค่บนกระดาษ
- มีสวิตช์ unmanaged คั่นกลางในแบบ VLAN สวิตช์ชนิดนี้แยก VLAN บนพอร์ตของตัวเองไม่ได้ ดู สวิตช์ managed กับ unmanaged
เมื่อเครื่องมือนี้ไม่พอ
เครื่องมือวางแผนได้ทีละเครือข่ายหลัก กรณีที่มีหลายสาขา แคมป์เหมืองที่เชื่อมด้วยวิทยุ หรือไซต์เดิมที่เต็มไปด้วยกล้องและ PLC แบบ IP คงที่ซึ่งต้องเปลี่ยนเลขโดยไม่ให้ระบบหยุด ต้องสำรวจหน้างาน: เราอ่าน DHCP lease ค่าสวิตช์ และกฎไฟร์วอลล์ปัจจุบัน แล้ววางแผนเปลี่ยนเป็นขั้นตอน งานนี้เป็นส่วนหนึ่งของ ระบบ LAN องค์กร และ ไฟร์วอลล์ยุคใหม่
ขั้นตอนถัดไป
ส่งให้เราทาง WhatsApp: แผนที่คัดลอกด้วยปุ่ม "คัดลอกเป็นข้อความ" ภาพหน้าจอหน้า LAN และ DHCP ของเราเตอร์ และรุ่นของสวิตช์ที่ใช้ บอกด้วยว่ามีกี่ไซต์ เราจะตรวจแผนและบอกว่าจุดไหนต้องใช้สวิตช์ managed หรือกฎไฟร์วอลล์
คำถามที่พบบ่อย
Subnet /24 รองรับอุปกรณ์ได้กี่เครื่อง
/24 มี 256 ที่อยู่ ใช้ได้ 254 หลังหัก network และ broadcast เมื่อหัก gateway อีกหนึ่ง จะเหลือให้อุปกรณ์ 253 เครื่อง ถ้าเผื่อขยาย 30% ตามค่าเริ่มต้นของเครื่องมือ /24 จะรับอุปกรณ์วันนี้ได้สูงสุด 194 เครื่อง (194 × 1.3 = 252.2 ปัดเป็น 253 บวก gateway = 254) ถ้าเกินนั้นให้ใช้ /23 หรือแยกเป็นสอง VLAN
50 เครื่องควรใช้ subnet mask อะไร
ถ้าเผื่อ 30%: 50 × 1.3 = 65 บวก gateway = 66 ซึ่งเกิน /26 (ใช้ได้ 62) จึงต้องใช้ /25 หรือ 255.255.255.128 ที่ใช้ได้ 126 ถ้าไม่เผื่อเลย ต้องการ 51 ซึ่ง /26 (255.255.255.192) รับได้ แต่จะเหลือว่างแค่ 11 ที่อยู่ สำหรับสำนักงานที่ยังโต เราแนะนำ /25
กล้อง CCTV ควรแยก VLAN ไหม
ควรแยก กล้องส่งวิดีโอตลอดเวลา และหลายรุ่นได้อัปเดตเฟิร์มแวร์น้อย ถ้าอยู่วงเดียวกับเครื่องสำนักงาน เครื่องที่ติดมัลแวร์จะเข้าถึงกล้องได้ทันที ให้กล้องอยู่ VLAN ของตัวเอง ให้ NVR เป็นเครื่องเดียวที่คุยกับกล้อง และปิดไม่ให้กล้องออกอินเทอร์เน็ต ถ้าต้องดูภาพจากนอกสำนักงาน ให้ดูผ่าน VPN ไปที่ NVR ไม่ใช่เปิดพอร์ตไปที่กล้อง
VLAN กับ subnet ต่างกันอย่างไร
VLAN แยกเครือข่ายที่ layer 2 บนสวิตช์ คือกำหนดว่าพอร์ตไหนอยู่กลุ่มเดียวกัน ส่วน subnet แบ่งที่ layer 3 คือกำหนดช่วง IP และ gateway ในทางปฏิบัติเราจับคู่หนึ่ง VLAN กับหนึ่ง subnet เครื่องมือนี้จึงวางทั้งสองอย่างพร้อมกัน แต่การแยกจริงขึ้นกับกฎบนเราเตอร์หรือไฟร์วอลล์ที่คั่นระหว่าง VLAN
ควรใช้ 10.x.x.x หรือ 192.168.x.x ในสำนักงาน
ทั้งสองแบบเป็นช่วง private ใช้ได้เหมือนกัน แต่สำหรับบริษัทที่มีพนักงานต่อ VPN จากบ้านหรือมีหลายสาขา เราชอบช่วง 10.x มากกว่า เพราะเราเตอร์บ้านส่วนใหญ่ใช้ 192.168.0.x หรือ 192.168.1.x ถ้าช่วงชนกัน VPN จะเข้าสำนักงานไม่ได้ ให้แต่ละสาขาได้บล็อกของตัวเอง เช่น /16 หรือ /20 ที่ไม่ทับกัน
โซลูชันที่เกี่ยวข้อง
คู่มือที่เกี่ยวข้อง
VLAN สำหรับธุรกิจ: แยกเครือข่ายให้แขก กล้อง และพนักงานไม่ปนกัน
VLAN คืออะไร Tag 802.1Q ทำงานอย่างไร ตัวอย่างแผน VLAN/IP สำหรับสำนักงาน 100 คน และวิธีย้ายเครือข่ายแบนที่ใช้อยู่โดยไม่ให้งานหยุด
ออกแบบเครือข่ายสำนักงานให้ถูกตั้งแต่แรก: คำถามที่ต้องตอบก่อนซื้ออุปกรณ์
ลำดับการตัดสินใจที่วิศวกรใช้ออกแบบ LAN, Wi-Fi, Firewall และไฟสำรอง สำหรับสำนักงาน 20–300 คนในลาว พร้อมเช็กลิสต์และการแบ่งงบเป็นเฟส
ความปลอดภัย Wi-Fi: WPA3, 802.1X และการแยกแขกให้แยกจริง
รหัส Wi-Fi ที่แปะไว้บนผนังและ SSID แขกที่อยู่ VLAN เดียวกับพนักงาน คือสิ่งที่เราเจอบ่อยที่สุด วิธีเลือกโหมดความปลอดภัย ออกแบบ SSID/VLAN และย้ายไป WPA3…
Managed หรือ Unmanaged Switch: ทำไมกล่องที่ดูเหมือนกัน ถึงไม่เหมือนกัน
Unmanaged, Smart และ Fully Managed ต่างกันอย่างไร เมื่อไหร่ Unmanaged ยังใช้ได้ Layer 2 หรือ Layer 3 และค่าพื้นฐาน 8 ข้อที่ Managed Switch ทุกตัวควรมี
เครื่องมือคำนวณ
คำนวณขนาดระบบโซลาร์เซลล์
ใส่ kWh จากบิลหรือรายการอุปกรณ์ แล้วได้ขนาดแผง (kWp) Inverter แบต LiFePO4 และพื้นที่หลังคา สำหรับระบบ On-grid, Hybrid และ Off-grid
เปิดเครื่องมือคำนวณพื้นที่จัดเก็บ CCTV
ใส่จำนวนกล้อง ความละเอียด codec และจำนวนวันที่ต้องเก็บ แล้วรู้ทันทีว่าต้องใช้กี่ TB และฮาร์ดดิสก์กี่ลูกใน NVR
เปิดเครื่องมือคำนวณขนาด UPS
รวมวัตต์ของ Server, Switch และ NAS แล้วได้ขนาด UPS (VA/W) พร้อมเผื่อ 25% และแบตเตอรี่ที่ต้องใช้เพื่อผ่านช่วงไฟดับ
เปิดเครื่องมือคำนวณ Bandwidth อินเทอร์เน็ต
ก่อนต่อสัญญา ISP ใหม่: คำนวณความเร็วดาวน์โหลด/อัปโหลดจากจำนวนผู้ใช้ แอป Cloud ประชุมวิดีโอ และการดูกล้องผ่านมือถือ
เปิดเครื่องมือประมาณจำนวน Wi-Fi AP
คิดจำนวน Access Point สองทาง ตามพื้นที่และตามจำนวนคนใช้พร้อมกัน สำหรับ Wi-Fi 6, 6E และ Wi-Fi 7 ตัวเลขที่สูงกว่าคือคำตอบ
เปิดเครื่องมือคำนวณงบ PoE ของ Switch
รวมไฟ PoE ของกล้อง AP และโทรศัพท์ IP แล้วได้งบ PoE ของ Switch พร้อมเผื่อ 20% กล้อง PTZ ที่ต้องใช้ 802.3bt จะถูกแจ้งให้เห็น
เปิดเครื่องมือคำนวณขนาดเครื่องปั่นไฟและ ATS
ใส่โหลดที่ต้องทำงานตอนไฟดับ ได้ขนาดเครื่องปั่นไฟ (kVA) ที่รับการสตาร์ทมอเตอร์และ UPS ได้ ขนาด ATS และน้ำมันต่อชั่วโมง
เปิดเครื่องมือวางแผนตู้ Rack
ใส่อุปกรณ์ในตู้ ได้จำนวน U ขนาดตู้ที่เหมาะ (ติดผนังหรือตั้งพื้น) ความลึก กำลังไฟ ความร้อน BTU/h และจำนวนสาย patch cord พร้อมภาพตู้อย่างง่าย
เปิดเครื่องมือคำนวณระยะ DORI กล้อง CCTV
เลือกความละเอียด เลนส์ และขนาดเซนเซอร์ ได้มุมมองและระยะที่กล้องตรวจพบ สังเกต จดจำ และระบุตัวตนได้ (px/m ตาม IEC 62676-4)
เปิดเครื่องมือส่งแปลนอาคาร หรือรูปหน้างานสักสองสามรูปมาให้เรา
เราจะถามรายละเอียดเพิ่ม แล้วส่งแบบระบบเบื้องต้นให้ ปรึกษาครั้งแรกฟรี เป็นภาษาลาว ไทย หรืออังกฤษ ทาง WhatsApp หรือเพจ Facebook