Phishing: ຄູ່ມືສຳລັບພະນັກງານທຸກຄົນ ແລະ ຜູ້ທີ່ຈັດການຝຶກອົບຮົມ

ບົດນີ້ມີສອງສ່ວນ. ສ່ວນທຳອິດຂຽນສຳລັບພະນັກງານທຸກຄົນ; ທ່ານສາມາດພິມ ຫຼື ສົ່ງຕໍ່ໄດ້ເລີຍ. ສ່ວນທີສອງຂຽນສຳລັບ IT ຫຼື HR ທີ່ຕ້ອງຈັດການຝຶກອົບຮົມ.

ສ່ວນທີ 1: ສຳລັບພະນັກງານ

ມັນມາໃນຮູບແບບໃດ

Phishing ແມ່ນການຫຼອກໃຫ້ທ່ານກົດ Link, ເປີດໄຟລ໌, ໃສ່ລະຫັດຜ່ານ ຫຼື ໂອນເງິນ. ມັນບໍ່ໄດ້ມາທາງ Email ຢ່າງດຽວ:

• Email ທີ່ອ້າງວ່າມາຈາກທະນາຄານ, Microsoft 365, ບໍລິສັດຂົນສົ່ງ ຫຼື ຜູ້ສະໜອງ
• ຂໍ້ຄວາມ SMS, WhatsApp ຫຼື LINE ທີ່ມີ Link
• ສາຍໂທທີ່ອ້າງວ່າມາຈາກທະນາຄານ, ໜ່ວຍງານລັດ ຫຼື "IT Support"
• QR Code ທີ່ພາໄປໜ້າ Login ປອມ
• Email ທີ່ປອມເປັນຜູ້ອຳນວຍການ ຫຼື ຄູ່ຄ້າ ຂໍໃຫ້ປ່ຽນເລກບັນຊີຮັບເງິນ (ເອີ້ນວ່າ BEC)

ແບບສຸດທ້າຍນີ້ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຫຼາຍທີ່ສຸດ ໂດຍສະເພາະບໍລິສັດທີ່ສັ່ງສິນຄ້າຈາກໄທ ແລະ ຈີນ ແລະ ຈ່າຍເງິນຂ້າມແດນເປັນປົກກະຕິ. ຜູ້ໂຈມຕີມັກອ່ານ Email ຂອງຄູ່ຄ້າທີ່ຖືກຍຶດບັນຊີມາຫຼາຍອາທິດ ແລ້ວສົ່ງຂໍ້ຄວາມໃນເວລາທີ່ທ່ານລໍຖ້າໃບແຈ້ງໜີ້ຢູ່ແລ້ວ.

ສັນຍານທີ່ຄວນຢຸດຄິດ

ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເຫັນທຸກສັນຍານ. ສັນຍານດຽວກໍພໍທີ່ຈະຢຸດ ແລະ ກວດສອບ.

ກົນອຸບາຍແບບໃໝ່ທີ່ຄວນຮູ້

ຄຳແນະນຳເກົ່າວ່າ "ໃຫ້ເບິ່ງຄຳສະກົດຜິດ" ໃຊ້ບໍ່ໄດ້ແລ້ວ. ຄົນຮ້າຍຂຽນພາສາລາວ, ໄທ ແລະ ອັງກິດໄດ້ຄ່ອງ ດ້ວຍເຄື່ອງມື AI. ໃຫ້ລະວັງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແທນ:

• QR Code ທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນ PDF ຫຼື ຮູບພາບ, ໂຕກັ່ນຕອງອີເມວຈຶ່ງບໍ່ເຫັນລິ້ງ. ປະໂຫຍກທີ່ພົບເລື້ອຍແມ່ນ "ສະແກນເພື່ອເປີດໃຊ້ກ່ອງເມວຄືນ".
• ໜ້າເຂົ້າໃຊ້ປອມທີ່ຜ່ານ MFA ໄດ້. ທ່ານພິມລະຫັດຜ່ານ ແລະ ລະຫັດ OTP, ເວັບປອມສົ່ງຕໍ່ທັງສອງຢ່າງໄປເວັບແທ້ ແລ້ວຍຶດ Session ຂອງທ່ານໄປ. ຖ້າທີ່ຢູ່ເວັບຜິດ ຢ່າພິມຫຍັງເລີຍ, ເຖິງວ່າຈະມີ MFA ກໍ່ຕາມ.
• ຂໍ້ຄວາມຂໍໃຫ້ "ໃສ່ລະຫັດນີ້". ຂໍ້ຄວາມຂໍໃຫ້ທ່ານພິມລະຫັດສັ້ນໆ ເທິງໜ້າເຂົ້າໃຊ້ແທ້ຂອງ Microsoft ຫຼື Google. ລະຫັດນັ້ນຈະໃຫ້ເຄື່ອງຂອງຄົນຮ້າຍເຂົ້າບັນຊີຂອງທ່ານໄດ້. ຢ່າໃສ່ລະຫັດທີ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ຂໍເອງ.
• ຫຼອກໃຫ້ໂທກັບ. "ໃບແຈ້ງໜີ້" ຄ່າບໍລິການທີ່ທ່ານບໍ່ເຄີຍຊື້, ພ້ອມເບີໂທໃຫ້ຍົກເລີກ. ຄົນທີ່ຮັບສາຍຈະພາທ່ານຕິດຕັ້ງໂປຣແກຣມຄວບຄຸມເຄື່ອງທາງໄກ.
• ສຽງປອມ. ຂໍ້ຄວາມສຽງ ຫຼື ສາຍສັ້ນໆ ທີ່ສຽງຄືຜູ້ບໍລິຫານ ສັ່ງໂອນເງິນດ່ວນ. ວາງສາຍ ແລ້ວໂທກັບເບີທີ່ທ່ານຮູ້ຈັກ.

ລອງອ່ານຂໍ້ຄວາມໜຶ່ງສະບັບນຳກັນ

ສົມມຸດມີອີເມວເຂົ້າມາວັນສຸກ 16:40, ໃຊ້ຊື່ຜູ້ສະໜອງປະຈຳຂອງທ່ານ, ແຈ້ງວ່າປ່ຽນບັນຊີທະນາຄານ, ແນບ PDF "ໃບແຈ້ງໜີ້ສະບັບແກ້ໄຂ". ມີສັນຍານສີ່ຢ່າງ: ກຳນົດເວລາກ່ອນວັນພັກພໍດີ, ທີ່ຢູ່ຜູ້ສົ່ງຕ່າງໄປໜຶ່ງໂຕອັກສອນ, ຂໍປ່ຽນບັນຊີທະນາຄານ, ແລະ ຂໍໃຫ້ຕອບທາງອີເມວເທົ່ານັ້ນ ເພາະ "ໂທລະສັບເສຍ". ພຽງຂໍ້ດຽວ ກໍ່ເປັນເຫດຜົນພໍທີ່ຈະໂທຫາຜູ້ສະໜອງ ດ້ວຍເບີທີ່ທ່ານມີຢູ່ແລ້ວ.

ສິ່ງທີ່ຕ້ອງເຮັດ

ຢຸດ. ຄວາມຮີບດ່ວນແມ່ນເຄື່ອງມືຫຼັກຂອງຜູ້ຫຼອກລວງ. ຫ້ານາທີທີ່ໃຊ້ກວດສອບ ບໍ່ເຄີຍເຮັດໃຫ້ວຽກເສຍ.

ກວດສອບຜ່ານຊ່ອງທາງອື່ນ. ໂທຫາເບີທີ່ທ່ານມີຢູ່ແລ້ວ ຫຼື ເບີໃນເວັບໄຊທາງການ, ບໍ່ແມ່ນເບີໃນ Email ທີ່ໜ້າສົງໄສ.

ລາຍງານ. ໃຊ້ປຸ່ມ Report Phishing ໃນ Outlook ຫຼື Gmail ຫຼື ສົ່ງຕໍ່ໃຫ້ IT. ການລາຍງານຂອງທ່ານອາດປ້ອງກັນເພື່ອນຮ່ວມງານອີກສິບຄົນທີ່ໄດ້ຮັບ Email ດຽວກັນ.

ຖ້າກົດໄປແລ້ວ

• ໃສ່ລະຫັດຜ່ານແລ້ວ: ປ່ຽນລະຫັດທັນທີ ແລະ ແຈ້ງ IT ໃຫ້ຍົກເລີກ Session ທີ່ Login ຢູ່ທັງໝົດ.
• ເປີດໄຟລ໌ແລ້ວ: ຖອດສາຍ LAN ຫຼື ປິດ Wi-Fi ແລ້ວໂທຫາ IT. ຢ່າປິດເຄື່ອງເອງ.
• ໂອນເງິນແລ້ວ: ໂທຫາທະນາຄານທັນທີ. ໂອກາດຢຸດການໂອນສູງທີ່ສຸດໃນຊົ່ວໂມງທຳອິດ.

ຢ່າອາຍ ແລະ ຢ່າລໍ. ທຸກຄົນເຄີຍເກືອບກົດ. ການລາຍງານໄວຊ່ວຍໄດ້ຫຼາຍກວ່າການປິດບັງສະເໝີ.

ສ່ວນທີ 2: ສຳລັບຜູ້ຈັດການຝຶກອົບຮົມ

ສິ່ງທີ່ໄດ້ຜົນ

ສັ້ນ ແລະ ເລື້ອຍ. 10–15 ນາທີທຸກເດືອນ ຈື່ໄດ້ດີກວ່າສຳມະນາສາມຊົ່ວໂມງປີລະຄັ້ງ.

ໃຊ້ພາສາທີ່ພະນັກງານອ່ານແທ້. ໃນຫຼາຍອົງກອນລາວ ພະນັກງານອ່ານລາວ, ໄທ ແລະ ອັງກິດໃນລະດັບຕ່າງກັນ. ເນື້ອຫາ ແລະ Email ທົດສອບຄວນມີທັງສາມພາສາ ເພາະ Phishing ແທ້ກໍມາທັງສາມພາສາ.

ຕົວຢ່າງທີ່ຄຸ້ນເຄີຍ. ໃບແຈ້ງການພັດສະດຸ, ການແຈ້ງເຕືອນຈາກທະນາຄານ, ໃບແຈ້ງໜີ້ຈາກຜູ້ສະໜອງໃນໄທ ແລະ ຂໍ້ຄວາມ WhatsApp ຈາກ "ເຈົ້າຂອງບໍລິສັດ" ໃຊ້ໄດ້ຜົນກວ່າຕົວຢ່າງຈາກປະເທດອື່ນ.

Phishing Simulation ທີ່ບໍ່ລົງໂທດ. ເມື່ອມີຄົນກົດ Link ທົດສອບ ໃຫ້ສະແດງໜ້າອະທິບາຍສັ້ນໆທັນທີ. ການລົງໂທດ ຫຼື ປະກາດຊື່ ເຮັດໃຫ້ຄົນເຊົາລາຍງານ, ເຊິ່ງເປັນສິ່ງສຸດທ້າຍທີ່ທ່ານຕ້ອງການ.

ເນັ້ນກຸ່ມທີ່ຖືກເລັງ. ບັນຊີ-ການເງິນ, ຈັດຊື້, HR ແລະ ຜູ້ບໍລິຫານ ຄວນໄດ້ຮັບການຝຶກເພີ່ມ ແລະ Simulation ທີ່ຍາກກວ່າ.

ວັດຜົນຫຍັງ

ອັດຕາການລາຍງານສຳຄັນກວ່າອັດຕາການກົດ. ບໍ່ມີອົງກອນໃດເຮັດໃຫ້ການກົດເປັນສູນໄດ້, ແຕ່ຖ້າມີຄົນລາຍງານພາຍໃນສິບນາທີ IT ສາມາດລຶບ Email ນັ້ນອອກຈາກທຸກ Mailbox ກ່ອນຄົນອື່ນເປີດ.

ການຝຶກອົບຮົມຢ່າງດຽວບໍ່ພຽງພໍ

ການຝຶກຊ່ວຍຫຼຸດຄວາມສ່ຽງ ແຕ່ບໍ່ຢຸດທຸກຢ່າງ. ຕ້ອງມີມາດຕະການທາງເຕັກນິກຄູ່ກັນ: MFA ທຸກບັນຊີ Email, Email Filtering ທີ່ກວດ Link ຕອນກົດ, DMARC ໃນ Domain ຂອງທ່ານ ແລະ ຂັ້ນຕອນທາງການເງິນທີ່ບໍ່ຂຶ້ນກັບ Email.

ຂັ້ນຕອນສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ເຮົາແນະນຳ: ທຸກການປ່ຽນເລກບັນຊີຮັບເງິນຂອງຄູ່ຄ້າ ຕ້ອງໂທຢືນຢັນກັບເບີທີ່ບັນທຶກໄວ້ໃນລະບົບກ່ອນໜ້າ ແລະ ອະນຸມັດໂດຍສອງຄົນ. ຂັ້ນຕອນນີ້ບໍ່ມີຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ແລະ ຢຸດ BEC ສ່ວນຫຼາຍໄດ້.

ເກັບລາຍຊື່ຜູ້ເຂົ້າຮ່ວມ, ຫົວຂໍ້ ແລະ ຜົນ Simulation ແຕ່ລະຮອບ. ເມື່ອທຽບກັນໄລຍະໜຶ່ງປີ ທ່ານຈະເຫັນວ່າໂຄງການໄດ້ຜົນແທ້ບໍ່ ແລະ ກຸ່ມໃດຕ້ອງຝຶກເພີ່ມ.

ໂປຣແກຣມ 12 ເດືອນ ທີ່ທີມ IT ນ້ອຍໆ ເຮັດໄດ້

ເມື່ອມີຄົນລາຍງານເຂົ້າມາ: 30 ນາທີທຳອິດ

ປຸ່ມລາຍງານຈະມີປະໂຫຍດ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມີຄົນລົງມືເຮັດຕໍ່. ຂັ້ນຕອນສັ້ນໆ ສຳລັບ IT:

1. ກວດ Header ຂອງຂໍ້ຄວາມ ແລະ ລິ້ງ ຫຼື ໄຟລ໌ແນບແທ້ ດ້ວຍວິທີທີ່ປອດໄພ.
2. ຊອກຫາທຸກກ່ອງເມວ ຫາຜູ້ສົ່ງ ຫຼື ຫົວເລື່ອງດຽວກັນ ແລ້ວລຶບສຳເນົາອອກ.
3. ບລັອກໂດເມນຜູ້ສົ່ງ ຫຼື ລິ້ງ ທີ່ລະບົບກັ່ນຕອງອີເມວ.
4. ຖາມວ່າໃຜກົດ ຫຼື ຕອບກັບ. ຣີເຊັດລະຫັດຜ່ານ ແລະ ຍົກເລີກ Session ຂອງຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ.
5. ເບິ່ງ Sign-in Log ແລະ ຊອກຫາ Mailbox Rule ໃໝ່ ທີ່ສົ່ງຕໍ່ ຫຼື ເຊື່ອງເມວ. ຄົນຮ້າຍມັກສ້າງກົດນີ້ພາຍໃນບໍ່ເທົ່າໃດນາທີ ຫຼັງເຂົ້າໄດ້.
6. ຂອບໃຈຄົນທີ່ລາຍງານ. ປະໂຫຍກດຽວນີ້ ຕັດສິນວ່າເທື່ອໜ້າເຂົາຈະລາຍງານອີກ ຫຼື ບໍ່.

ເລີ່ມຈາກ Simulation ໜຶ່ງຄັ້ງ

ຖ້າຢາກຮູ້ວ່າອົງກອນຢູ່ຈຸດໃດ, ສິ່ງທີ່ໄວທີ່ສຸດແມ່ນສົ່ງ Phishing ທົດສອບໜຶ່ງຄັ້ງເປັນພາສາລາວ ຫຼື ໄທ ທີ່ຄ້າຍກັບສິ່ງທີ່ພະນັກງານໄດ້ຮັບແທ້. ບອກພວກເຮົາວ່າມີພະນັກງານຈັກຄົນ ແລະ ໃຊ້ພາສາໃດ; ພວກເຮົາຈະອອກແບບຮອບທຳອິດ ແລະ ກອງປະຊຸມ 15 ນາທີເພື່ອອະທິບາຍຜົນ.