คำนวณฮาร์ดดิสก์ NVR: กล้องของคุณต้องใช้กี่ TB กันแน่?

เริ่มจาก bitrate ไม่ใช่ MP

คำถามที่เราได้ยินบ่อยคือ "กล้อง 4MP ใช้ฮาร์ดดิสก์กี่ TB?" คำตอบตรง ๆ คือขึ้นกับ bitrate กล้อง 4MP สองตัวที่ตั้งค่าต่างกัน อาจใช้พื้นที่ต่างกันถึงสองเท่า

พื้นที่ (GB) ต่อกล้อง = Bitrate (Mbps) × 86,400 × จำนวนวัน ÷ 8 ÷ 1000

86,400 คือจำนวนวินาทีในหนึ่งวัน หาร 8 เพื่อแปลง bit เป็น byte หาร 1000 เพื่อแปลง MB เป็น GB

กล้อง 4 Mbps บันทึก 24 ชั่วโมง: 4 × 86,400 ÷ 8 ÷ 1000 = 43.2 GB ต่อวัน ตัวเลขนี้จำไว้ใช้ประมาณเร็ว ๆ ที่หน้างานได้

Bitrate ที่พบทั่วไป

H.265 ใช้พื้นที่ราว ครึ่งหนึ่ง ของ H.264 ที่คุณภาพใกล้เคียงกัน หลายยี่ห้อมี smart codec (เช่น H.265+) ที่ลดลงได้อีกเมื่อภาพนิ่ง แต่อย่าลืมว่ากลางคืน bitrate มักสูงขึ้นเพราะ noise ของเซนเซอร์ในที่แสงน้อย กล้องที่เห็นต้นไม้ไหวหรือตอนฝนตกก็สูงขึ้นเช่นกัน

Smart codec: มีประโยชน์ แต่มีข้อควรระวังสองข้อ

แต่ละยี่ห้อมีเทคโนโลยีของตัวเองซ้อนบน H.264/H.265: H.265+ ของ Hikvision, Smart H.265+ ของ Dahua, WiseStream ของ Hanwha Vision และ Zipstream ของ Axis หลักการคือลดคุณภาพส่วนพื้นหลังที่นิ่ง เก็บรายละเอียดตรงที่มีการเคลื่อนไหว และยืดระยะห่างระหว่าง Keyframe ในทางเดินที่เงียบ ๆ ลดพื้นที่ได้หนึ่งในสามหรือมากกว่า ข้อควรระวังคือ VMS และระบบ Analytics ของค่ายอื่นบางตัวรองรับได้ไม่ดี และ Keyframe ที่ห่างทำให้กรอเร็วตอนเปิดดูย้อนหลังรู้สึกหน่วง เปิดใช้ได้ แต่ทดสอบการดูย้อนหลังและ Analytics ก่อนจะนับพื้นที่ที่ประหยัดได้เข้าในแผน

ปรับตัวเลขสำหรับกลางคืนและฝนตก

สูตรแม่นได้เท่ากับ bitrate ที่ใส่เข้าไป bitrate ที่กล้องแสดงตอน 14:00 วันที่ฟ้าโปร่งคือค่าต่ำที่สุดที่มันจะมี ถ้าทำได้ ให้ดู bitrate สดบน NVR ตอน 22:00 และตอนบ่ายที่ฝนตก แล้วคิดจากค่าที่สูงกว่า ถ้าวัดก่อนไม่ได้ เราบวกเพิ่ม 20–30% จากค่ากลางวัน สำหรับกล้องที่เปิด IR ตอนกลางคืน หรือมองเห็นต้นไม้ ถนน หรือผิวน้ำ

ตัวอย่าง: โรงงาน 16 กล้อง เก็บ 30 วัน

• กล้อง 4MP, H.265, 4 Mbps บันทึกตลอด 24 ชั่วโมง
• ต่อกล้อง: 4 × 86,400 × 30 ÷ 8 ÷ 1000 = 1,296 GB ≈ 1.3 TB
• 16 กล้อง: 1,296 × 16 = 20,736 GB ≈ 20.7 TB
• บวกเผื่อ 10–15% → ต้องการราว 23–24 TB ที่ใช้งานได้จริง

ถ้ายังใช้ H.264 ที่ 8 Mbps จะต้องใช้ราว 41.5 TB เกือบสองเท่า สำหรับภาพคุณภาพพอ ๆ กัน

ตัวอย่างที่ 2: โรงแรมที่มีกล้องหลายแบบ

ไซต์จริงแทบไม่เคยใช้กล้องแบบเดียว ตัวอย่างโรงแรม 24 กล้อง ใช้ H.265 ทั้งหมด บันทึกต่อเนื่อง 30 วัน:

30 วัน: 1.04 × 30 ≈ 31.1 TB เผื่อ 15%: ประมาณ 35.8 TB ที่ใช้ได้จริง ซึ่ง NVR จะแสดงประมาณ 32.6 TiB ดิสก์ 8 TB หกลูกใน RAID 6 ได้ 32 TB ไม่พอ ดิสก์ 8 TB แปดลูกใน RAID 6 ได้ 48 TB (ประมาณ 43.7 TiB) พอ และยังเหลือที่สำหรับกล้องเพิ่มอีกไม่กี่ตัว แปลว่าต้องใช้ NVR 8 ช่องดิสก์ หรือ NVR เล็กสองเครื่องแบ่งกล้องกัน

ฮาร์ดดิสก์และ RAID

ดิสก์ "8 TB" จะแสดงใน NVR ราว 7.27 TiB เพราะผู้ผลิตนับ 1 TB = 1000 GB แต่ระบบนับแบบ 1024 หายไปราว 9% ก่อนจะได้บันทึกอะไรเลย

ดังนั้นสำหรับ 16 กล้องข้างบน RAID 5 ด้วย 4 × 8 TB ไม่พอ เมื่อรวมส่วนเผื่อและการฟอร์แมต เราจะเลือก RAID 5 ด้วย 5 × 8 TB (32 TB) หรือ RAID 6 ด้วย 6 × 8 TB ถ้าไซต์อยู่ไกลและการเปลี่ยนดิสก์ต้องรอหลายวัน ดิสก์ใหญ่ rebuild นาน ระหว่างนั้นถ้าดิสก์ลูกที่สองเสียใน RAID 5 ภาพหายหมด

บันทึกแบบ motion ช่วยประหยัดได้จริงไหม?

ได้ในบางจุด โกดังตอนกลางคืนที่ไม่มีใครเข้า อาจประหยัดได้มาก แต่ประตูที่คนผ่านทั้งวัน ลานจอดรถ หรือกล้องที่เห็นกิ่งไม้ไหว ประหยัดได้น้อย เราออกแบบตามการบันทึกต่อเนื่องเสมอ แล้วถือว่าที่ motion ประหยัดได้คือส่วนเผื่อเพิ่ม

อย่าลืม bandwidth

• ขาเข้า NVR: 16 กล้อง × 4 Mbps = 64 Mbps uplink gigabit สบาย แต่ต้องตรวจ incoming bandwidth ของ NVR ด้วย รุ่นเล็กบางรุ่นรับได้แค่ 80–160 Mbps
• ดูจากระยะไกล: ใช้ sub-stream (ราว 0.5–1 Mbps ต่อกล้อง) ดู 4 กล้องพร้อมกันใช้ upload ราว 2–4 Mbps
• ถ้าผู้บริหารสามสี่คนเปิด main stream จากมือถือพร้อมกัน upload ของอินเทอร์เน็ตสำนักงานอาจเต็ม และอีเมลก็ช้าตามไปด้วย

สิ่งที่ทำให้ระบบบันทึกพัง

1. คิดจาก bitrate ตอนกลางวัน แล้วพบว่าเก็บได้แค่ 20 วันแทน 30
2. ใช้ฮาร์ดดิสก์ desktop แทนดิสก์ surveillance ที่ออกแบบให้เขียน 24/7
3. ไม่ใช้ RAID ดิสก์ลูกเดียวเสีย ภาพหายหมด
4. ไม่ตรวจ incoming bandwidth สูงสุดของ NVR
5. ไม่มี UPS ไฟตกช่วง 17:00–19:00 ที่โหลดสูง ทำให้ดิสก์เสียและไฟล์วิดีโอเสียหาย

ควรเก็บกี่วัน?

ไม่มีตัวเลขเดียวที่ถูกสำหรับทุกที่ แต่ช่วงเหล่านี้คือสิ่งที่เราเห็นว่าใช้ได้จริง:

จำไว้ว่าเก็บนานขึ้นสองเท่า พื้นที่ก็ต้องเพิ่มสองเท่า ถ้ามีแค่สี่กล้องที่ต้องเก็บ 90 วัน ให้แยกไปไว้ NVR อีกเครื่องหรือกลุ่มดิสก์แยก แทนที่จะคิดทั้งระบบที่ 90 วัน

ตรวจ NVR ที่มีอยู่ใน 15 นาที

1. เปิดดูย้อนหลังแล้วหาไฟล์ที่เก่าที่สุด นั่นคือระยะเก็บจริง ไม่ว่าแบบจะเขียนไว้อย่างไร
2. ดูสถานะดิสก์ (S.M.A.R.T.) และสถานะ RAID ถ้าขึ้น Degraded แปลว่าเสียอีกลูกเดียวภาพหาย
3. ยืนยันว่าเปิด Overwrite ไว้ ดิสก์เต็มแล้วจะไม่หยุดบันทึก
4. เช็กนาฬิกา NVR และการซิงก์เวลา วิดีโอที่เวลาผิดแทบใช้เป็นหลักฐานไม่ได้
5. ลอง Export คลิปหนึ่งนาทีลง USB ถ้าที่ไซต์ไม่มีใครทำเป็น ให้สอนตอนนี้ ไม่ใช่วันที่เกิดเหตุ

ฮาร์ดดิสก์กับอากาศร้อนในลาว

ในตัว NVR ไม่มีอะไรเกลียดความร้อนเท่าฮาร์ดดิสก์ เครื่องบันทึกในป้อม รปภ. ที่ไม่มีแอร์ในเดือนเมษายนร้อนกว่าที่ดาต้าชีตคาดไว้มาก แล้วดิสก์ก็เริ่มเสีย ให้ NVR มีลมระบาย ยกให้พ้นพื้นที่ฝุ่นสะสม และเก็บดิสก์ Surveillance รุ่นเดียวกันสำรองไว้ที่ไซต์หนึ่งลูก การสั่งของทดแทนผ่านตัวแทนในไทยอาจใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์หรือนานกว่า และ RAID 5 ที่วิ่งแบบ Degraded ทั้งสัปดาห์เป็นความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น

เราแนะนำแบบนี้

กำหนดระยะเวลาเก็บตามความต้องการจริง: 30 วันเป็นค่าทั่วไป ธนาคารหรือจุดที่มีเงินสดอาจต้องนานกว่า ให้ตรวจระเบียบภายในขององค์กร ใช้ H.265 เป็นค่าเริ่มต้น RAID 5 สำหรับระบบเล็ก RAID 6 เมื่อมีดิสก์ 6 ลูกขึ้นไปหรือไซต์อยู่ต่างแขวง และ NVR กับสวิตช์ PoE ต้องอยู่หลัง UPS ทุกครั้ง

ลองเปลี่ยนตัวเลขเองได้ที่ เครื่องมือคำนวณพื้นที่จัดเก็บ CCTV เปลี่ยน codec จำนวนวัน หรือจำนวนกล้อง แล้วดูว่า TB เปลี่ยนไปอย่างไร ถ้าอยากให้เราคำนวณให้ บอกเราแค่สองอย่าง: มีกี่กล้อง และต้องเก็บกี่วัน